Śladami Schinkela, Kleista i świętej Jadwigi

O kim właściwie Państwo myślą, gdy mowa o sławnych postaciach związanych z Nową Marchią? O Fontane, Schinkelu, Zille? W przypadku tego ostatniego zapewne zawahali się Państwo – czy nie jest on jednak związany przede wszystkim z Berliniem? To prawda, ale nie do końca. Heinrich Zille (1858-1929) ożenił się mianowicie w miejscu, gdzie zaczynamy naszą wyprawę, w Fürstenwalde. W tutejszej katedrze znajduje się wykonane z piaskowca epitafium Dietricha von Bülow (ok. 1460-1523), biskupa Lubusza. Nie wolno zapomnieć także o mistrzu blacharstwa, Juliusie Pintschu (1815-1884), pionierze rewolucji przemysłowej, który niósł wybrzeżom świata światło latarni morskich. W Berkenbrück natrafiamy na ślady poety, Hansa Fallady (1893-1947). W 1932 r. pracował tu nad swoją powieścią „Wer einmal aus dem Blechnapf frißt” („Kto żarł kiedyś z więziennej miski”).

Do Briesen, do pensjonatu „An der Spree“ przybyła na początku lat osiemdziesiątych Inge Viet z siedmiorgiem innych byłych terrorystów Frakcji Armii Czerwonej. W dalszą przeszłość zagłębiamy się znów w Alt Madlitz. Na zamku rodziny Finckenstein częstym gościem był poeta Ludwig Tieck (1773-1853).

Wspomnieć trzeba także o założycielu Waldsieversdorfu, Ferdynardzie Kindermannie (1848-1919). Na wzór angielski stworzył miejscowość dla urzędników, w której żyje się zdrowo w otoczeniu natury. W latach pięćdziesiątych w Waldsieversdorfie osiadł John Heartfield (1891-1968), uznawany za wynalazcę fotomontażu. Działo się to wkrótce po tym, jak dramaturg Bertold Brecht (1898-1956) wraz ze swą żoną, Helene Weigel (1900-1971), zamieszkał w domu w Buckow. Dziś w domu Brechta i Weigel znajduje się muzeum.



Co najmniej pięć sławnych postaci jest związanych z Neuhardenburgiem. Są to kanclerz Karol August książę von Hardenberg (1750-1822), projektant parków i ogrodów Peter Joseph Lenné (1789-1866), architekt Friedrich Schinkel (1781-1841), Carl Hans hrabia von Hardenberg (1891-1958), który był jednym z uczestników spisku na życie Hitlera z 20 lipca 1944 r., oraz kosmonauta Siegmund Jähn (ur. w 1937 r.).

W Letschinie przychodzi na myśl Theodor Fontane (1819-1898), gdyż jego ojciec tu właśnie prowadził swą aptekę. Pomnik przypomina o Fryderyku II (1712-1786). Mieszkańcy tej miejscowości pamiętają go przede wszystkim jako człowieka, który osuszał dolinę Oderbruch. W kościele w Rotwein znajduje się jedno z dzieł Friedricha Augusta Stülera (1800-1865). Ten uczeń Schinkela był między innymi członkiem komisji budowy katedry w Berlinie. Wiosną 1945 r. generał Georgij Konstantinowicz Żukow (1896-1974) miał swój punkt dowodzenia w bezpośrednim sąsiedztwie.

W Izbie Regionalnej w Lebus znajdują się pamiątki po poecie Güntherze Eichu (1907-1972) i malarzu Karlu Lukasie Honeggerze (1902-2003). W Lebus raz jeszcze można wspomnieć Dietricha von Bülow, który chętnie przebywał w tutejszym zamku, stojącym w owym czasie na zamkowym wzgórzu. Jego życie było blisko związane z następnym celem naszej podróży – Frankfurtem nad Odrą. Bülow należał w 1506 r. do założycieli Uniwersytetu Viadrina i był jego pierwszym kanclerzem. Wielu studentów tego uniwersytetu zakosztowało później sławy. We Frankfurcie znajduje się też muzeum Heinricha von Kleista (1777-1811), który tu się urodził.

Dalszą część podróży odbędziemy po Polsce. W Radachowie, na posiadłości ziemskiej, pracował w maja do października 1923 r. Hans Fallada. Zaś kiedy Cybinka nazywała się jeszcze Ziebingen i mogła poszczycić się zamkiem, przez siedemnaście lat mieszkał tu Ludwig Tieck. W Krośnie koniecznie trzeba wspomnieć świętą Jadwigę Śląską (1174/78-1243), a także poetę Alfreda Henschke (1890-1928), słynnego później pod pseudonimem Klabund. Najsłynniejszą córą Gubina jest śpiewaczka, aktorka, komponistka i malarka Corona Schröter (1751-1802). W Guben urodził się polityk Wilhelm Pieck (1876-1960), pierwszy prezydent Niemieckiej Republiki Demokratycznej. Tamara Bunke (1937-1967), która w Ameryce Południowej walczyła u boku Che Guevary, żyła w latach 1952-1961 w Eisenhüttenstadt. Miasto to, do którego docieramy po 250 kilometrach podróży, powstało w 1952 roku właściwie z niczego. Architekt Kurt W. Leucht (1913-2001) zdobywał uprzednio wiedzę na temat planowania stalinowskich miast w Związku Radzieckim.

Kto chciałby dowiedzieć się czegoś więcej, na przykład tego, kim byli słynni absolwenci Uniwersytetu Viadrina, może zamówić naszą broszurę informacyjną.

Text: Carmen Winter
Fotos: Johannes Müller